Provincie wil met erkenning waterlandschap gebieden wapenen tegen klimaatverandering

Handzamevallei

In 2021 lanceerde Vlaanderen een nieuwe oproep naar gebiedscoalities om werk te maken van een waterlandschap. Het doel van het programma Water-Land-Schap is om problemen met water, zowel te veel als te weinig, in landelijke gebieden in onderlinge samenhang op te lossen, in nauwe samenwerking met de gebruikers van het gebied zoals landbouwers, bewoners en landschapsbeheerders.

De beoogde output van het programma is een sterkere landbouw, een duurzame watervoorraad, een goede waterkwaliteit, een opvang van teveel aan water zowel in bebouwde omgeving als in natuurlijke systemen en een klimaatrobuust landschap in het gebied.

Verschillende dossiers uit West-Vlaanderen
Provincie West-Vlaanderen en West-Vlaamse lokale besturen werkten samen met coalitiepartners vier dossiers uit. Per dossier kan een maximale subsidie aangevraagd worden van maximaal 1,5 miljoen euro waarbij de gebiedscoalitie zelf minimaal 20% cofinanciering voorziet. Begin 2023 wordt bekendgemaakt welke dossiers gegund worden voor uitvoering en voor welk bedrag.

Met de 4 dossiers samen investeert Provincie West-Vlaanderen zelf een 900.000 euro in deze pilootgebieden, indien ze gegund worden. Deze projecten moeten een katalyserend effect hebben en een voorbeeldrol vervullen zodat de ervaringen in deze gebieden inspirerend werken om ook andere gebieden klimaatrobuust in te richten, volgens de kenmerken van het landschap.

Project Beverhoutsveld
Voor het dossier van het Beverhoutsveld werkt de Provincie samen met de gemeenten Beernem, Oostkamp, de Oostkustpolder, Regionaal Landschap Houtland & Polders, landbouworganisaties en individuele landbouwers, de land- en tuinbouwschool van Oedelem, Vlakwa en Inagro. Door het landschap in te zetten als onder- en bovengrondse natuurlijke waterbuffering wordt de grondwatertafel geoptimaliseerd. Bodemkwaliteit gaat omhoog en landbouw krijgt er, rekening houdend met de klimaatsveranderingen, een duurzame en rendabele toekomst. Het Beverhoutsveld wordt door de geïntegreerde benadering een klimaatrobuust, droogteresistent en toekomstbestendig landbouwlandschap, waar voedselproductie, natuur en biodiversiteit kansen krijgen, dankzij de gezamenlijke inzet van alle partners op het water- en bodemsysteem.

Project in Kortrijk
Stad Kortrijk dient samen met Provincie West-Vlaanderen een dossier in waarbij de focus ligt op het weerbaarder maken van Zuid-Kortrijk tegen de gevolgen van de klimaatverandering. Er wordt gestreefd naar win-win-oplossingen richting een klimaatadaptieve landbouw en een robuust landschap en watersysteem.  De focus ligt op het verbeteren van de bodemkwaliteit als basis voor veerkrachtige landbouw. Tegelijk wil de coalitie het landschap en de biodiversiteit in het gebied versterken door o.a. de waterlopen als volwaardige groenblauwe corridors in te richten. Er wordt ingezet op een verbetering van de waterkwaliteit o.m. door realisatie van een decentrale waterzuivering.

Project IJzer-Handzamevallei
In kader van het strategisch Project IJzer-Handzamevallei wordt een dossier ingediend, gericht op het ruimtelijk en landschappelijk inrichten van het open ruimte gebied van het Blankaartbekken en de Handzamevallei als ware klimaatsponzen van de Westhoek. De focus ligt op het hele watersysteem, dat robuuster gemaakt moet worden om klimaatschokken op te vangen, maar met ruimte voor een toekomstgerichte rendabele landbouwvoering, het stabiel voorzien van (drink)water van een goede kwaliteit met inzet op het versterken van de natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten van het gebied. Het gaat om een samenwerking tussen Diksmuide, Houthulst, Kortemark, Staden, Inagro, Westtoer, Regionaal Landschap Westhoek, landbouw- en natuurorganisaties, de polderbesturen en De Watergroep.

Project Romboutswervepolder
Provincie West-Vlaanderen dient samen met Stad Damme, Stad Brugge, Farys, Regionaal Landschap Houtland & Polders en de Oostkustpolder een waterlandschapsdossier in voor de Romboutswervepolder, een van de oudste polders van Vlaanderen, waar het zoeken naar een duurzame verbinding tussen landbouw en natuur centraal staat. Het watersysteem (waterbeschikbaarheid voor natuur en landbouw) speelt hierbij de verbindende rode draad. Brondifferentiatie, het gebied klimaatresistenter maken, voorkomen van verzilting en innovatieve projecten rond het watersysteem staan centraal.