Provincie West-Vlaanderen start eerste fase van grootse uitbreiding van provinciedomein De Gavers (Harelbeke)

Gavers in de sneeuw

Daarmee groeit het gebied rond het waterbekken met ongeveer tien procent, tot 212 hectare.

In samenspraak met de gemeentes Deerlijk en Harelbeke werkt de Provincie aan de versterking van het grootste groengebied van de Kortrijkse regio. Dat was ook nodig, want De Gavers is het drukst bezochte provinciedomein in West-Vlaanderen. Verspreid over het volledige gebied ontwikkelt de Provincie drie kernzones.

Natte natuur en natuureducatie

De zone nabij de bezoekerscentrum wordt het eerst ontwikkeld, heringericht en zelfs hersteld. Het wordt terug een historisch meersenlandschap dat zich kenmerkt door grachten, knotwilgenrijen, populierendreven, boomgaarden, poelen en struwelen.

De rode draad doorheen deze eerste zone wordt een nieuw natuureducatief – en avontuurlijk pad voor jong en oud. Kinderen kunnen er op een speelse manier de natuur en het landschap van de meersen ontdekken, onder meer via vlonderpaden en natuurlijke speelelementen die alle zintuigen prikkelen.

Op het (bestaande) grachtensysteem komen stuwen om natte weiden te creëren. Daarnaast worden grote zones afgeplagd om de voedselrijke bovenlaag te verwijderen. Zo kan de oorspronkelijke moerasbeplanting er zich opnieuw ontwikkelen. Hier en daar komen uitgravingen die kunnen ontwikkelen tot poelen met permanent water.

Aan de rand is er ruimte voor bos (3ha) en een boomgaard (1ha). Voor de fruitboomgaard werkt de Provincie samen met VELT (Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren) die een honderdtal typische hoogstamfruitbomen zal aanplanten in het najaar van 2021.

De plannen voor deze zone zitten in een laatste fase. Deze zomer wordt de omgevingsvergunning ingediend. De werken worden aangevat in de loop van 2022.

Gecontroleerd overstromingsgebied

De tweede zone is een gebied van ongeveer tien hectare tussen de Eikenstraat en de Meersstraat. Daar wil de Provincie de woningen in de Meersstraat beschermen tegen wateroverlast. Daarnaast wil ze de waterplas van de Gavers, die ook waterwingebied is, vrijwaren van overstromingen met water vanuit de Gaverbeek, Pluimbeek en de Keibeek.

In deze natte natuur worden verschillende habitats te gecreëerd voor vogels via rietkragen en steile oevers, onder andere voor verschillende steltlopers, broedvogels en oeverzwaluwen. Naast ruimte voor water komt hier ook een wandelpad met een uitkijkpunt en verschillende mogelijkheden om de natuur te observeren. Het geheel zal omzoomd worden met veel groen en bos, goed voor nog eens drie hectare

Aansluitnd aan dit gebied komt een uitbreiding van vier hectare van het natuurreservaat ‘De Villaplasjes’. Ook hier ligt de nadruk op het herstellen van het historisch meersenlandschap.

Gaverbeek

In derde zone maakt de Provincie werk van het hermeanderen van de Gaverbeek die nu grotendeels geleid wordt door betonconstructies. Op die manier krijgt de beek opnieuw een natuurlijke loop. Hiervoor werkt de Provincie samen met de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM).

Duur en kosten

De Provincie raamt het volledige uitbreidingsproject op ruim 2 miljoen euro, meteen een van de grootste investeringen binnen de provinciedomeinen in deze legislatuur. In het kader van het lokaal hefboomproject ‘Natte Natuur’ werd door de Vlaamse regering een subsidie goedgekeurd van 250.000 euro. Tegen 2024 zou alles klaar moeten zijn.