Wie aan de Zwinstreek denkt, heeft niet onmiddellijk forten, verdedigingswerken en oorlogsgeweld voor ogen. Dit gebied is immers gekend als een groene en rustige omgeving. Toch was het ooit anders. Het gebied was gedurende de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) en de Spaanse Successieoorlog (1702-1713) het strijdtoneel voor de heerschappij van de Lage Landen. Staatse, Spaanse en Franse troepen legden toen heuse forten en verdedigingslinies aan. Ook steden werden versterkt. Tussen Brugge, Knokke en Antwerpen richtte men in het grensgebied ruim 160 verdedigingswerken op. Bij de Vrede van Münster in 1648 werd de grens bepaald tussen de vrijgevochten Lage Landen en het Spaanse rijk. Na enkele aanpassingen werd die ook de huidige grens tussen Nederland en Vlaanderen.

Ondertussen werden de meeste sites in dit gebied geïnventariseerd. De bedoeling is om deze verborgen elementen weer op de kaart te zetten en er een beleid rond te ontwikkelen, zowel wat natuurwaarden als wat erfgoedwaarden betreft.

Het Interreg IIIa project 'Staats-Spaanse Linies' heeft als doelstelling een grensoverschrijdende benadering te ontwikkelen op het vlak van bewaring en hoe er mee om te gaan. De recreatieve ontsluiting voor een breed geïnteresseerd publiek en het bevorderen van de herkenbaarheid, staan daarbij voorop. Op die manier komt een bewogen en bijna vergeten geschiedenis van de streek opnieuw in de kijker, een geschiedenis die mee de identiteit van dit gebied uitmaakt.  De uitvoering wordt bij de meeste projecten gekoppeld aan natuurontwikkeling.

In een eerste fase van het project zijn er enkele concrete uitvoeringsplannen opgemaakt voor enkele bijzondere sites in West-Vlaanderen en Zeeuws-Vlaanderen. In Vlaanderen betreft het de reconstructie van een deel van de oude Spaanse Stadswallen van Damme en het Fort van Beieren in Koolkerke. Daarnaast zullen er ook enkele nieuwe herinrichtingsplannen opgesteld worden, in functie van latere herstelprojecten. Ook in Zeeland  wordt er gewerkt rond een viertal forten: de heropbouw van het verdwenen fort Olieschans te Aardenburg is het meest ingrijpende project. Ook langs de linie van communicatie tussen Axel en Hulst worden er drie forten opgelapt en voor het publiek toegankelijker gemaakt. Op dit ogenblik worden voor het volledige werkgebied nieuwe plannen ontwikkeld.

Dit project wordt mogelijk gemaakt door een bijdrage uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling. Naast Europa (Euregio Scheldemond) en de Provincie West-Vlaanderen (B), zijn ook de Provincie Zeeland (NL), Natuurpunt (B), Stad Damme (B), Staatsbosbeheer (NL) en het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap (B) partners in het project.

Contact:
Mathieu de Meyer, projectcoördinator

Alle verdere informatie vindt u op http://www.staatsspaanselinies.nl