Provinciebedrijven
Verzelfstandiging van provinciale diensten en instellingen

 Een oud zeer bij de provincies is dat zij tal van constructies moesten opzetten, onder meer via v.z.w.'s, om het beheer van specifieke instellingen of de realisatie van bijzondere opdrachten mogelijk te maken. Dikwijls werden ze daartoe verplicht door Koninklijke Besluiten, decreten of Besluiten van de Vlaamse Regering. De Regionale Landschappen zijn een recent voorbeeld. Heel wat ouder zijn de v.z.w.'s die opgericht werden in de schoot van het Provinciaal Onderzoekscentrum voor Land- en Tuinbouw in Beitem, of de betoelaging van de toeristische federaties via een KB van 1964. 

Ondanks het feit dat deze v.z.w.-formule veelal opgelegd werd, worden de provincies vooral door het Vlaamse niveau met de vinger gewezen.Door deze werkwijze zouden ze bijdragen tot het 'democratisch deficit' van de provincies. Ontwapenend in dit debat is de recente informatie dat de Vlaamse overheid zelf werkt met zo'n 400 v.z.w.'s. 
Door de wijziging van de provinciewet in 1997 werd aan de provincies de mogelijkheid gegeven om autonome provinciebedrijven op te richten. Essentieel in deze bedrijven is dat de provincieraad zelf beschikt over de meerderheid in de Raad van Beheer. 
De provincieraad van West-Vlaanderen liet dit aanbod niet koud worden en besliste in maart 2000 een a.p.o. (autonoom provinciaal overheidsbedrijf) Westtoer op te richten in de sector Toerisme en Recreatie. Westtoer verwierf rechtspersoonlijkheid op 1 mei 2001. Dit eerste initiatief in de nieuwe formule zal een proeffunctie vervullen. De provincie opteert ervoor om ook andere verzelfstandigde provinciale diensten in een a.p.o., een gewoon provin-ciebedrijf of gelijkaardige formules onder te brengen. Kunnen in aanmerking komen: onder meer het POVLT en de v.z.w.'s errond, de vormingsinstellingen voor personeel en sommige musea. Oplossingen voor de gevolgen van decretale wijzigingen (onder meer ten aanzien van de GOM) kunnen hier een plaats krijgen. Gewone provinciebedrijven kunnen ook een efficiënter beheer van sommige opdrachten mogelijk maken (Europese programma's, TiNCK ...). 
Beleidsbeslissingen dienen genomen te worden door de provinciale politiek verantwoordelijken. De Raden van Bestuur van de a.p.o.'s kunnen beslissingen nemen in verband met de beleidsuitvoering. Onderhandelde beheersovereenkomsten leggen de verhoudingen vast. Beleidsvoorbereiding en beleidsuitvoering horen thuis bij de administratie. Evaluatie is een taak van ambtenaren en politiek verantwoordelijken. 
Een belangrijk aspect is de verhouding tussen de gemeenten, het zogenaamde 'middenveld' (gebruikers, private partners, belangengroepen, ...) en de a.p.o.'s. In Westtoer werd een delegatie uit de gemeenten en de private sector opgenomen in de Raad van Bestuur en dit wordt doorgetrokken naar de regionale, adviserende comités.
 Externe procesbegeleiding en externe deskundigheid zullen veelal nodig zijn om de zakelijke en personele aspecten in een sluitende en toch vernieuwende regeling onder te brengen. De ervaringen in dit verband in de voorbereiding van Westtoer a.p.o. zijn zeer positief.
 Tenslotte dient gewaakt te worden over het risico dat een verzelfstandiging van een bedrijf de mogelijkheden voor het algemeen bestuur vermindert, om tot integrale of integrerende afwegingen te komen. Dit is ook een belangrijke opdracht bij het opstellen van de beheersovereenkomsten.