algemene informatie
WAT IS STALKING?
Stalking of belaging is “het ongewenst indringen in het leven van een andere persoon. Essentieel hierbij is dat het indringen of lastigvallen, herhaaldelijk gebeurt en dat het ongerustheid of angst veroorzaakt bij het slachtoffer”.
IS STALKING STRAFBAAR?
Sinds 1998 is stalking strafbaar. In de Wet van 30 oktober 1998 wordt de term belaging gebruikt. In de praktijk worden de termen stalking en belaging door elkaar gebruikt maar is belaging de correcte juridische term.
Stalking/belaging werd strafbaar gesteld door invoering van artikel 442bis betreffende belaging in het Strafwetboek. Het artikel luidt als volgt:
“Hij die een persoon heeft belaagd terwijl hij wist of had moeten weten dat hij door zijn gedrag de rust van die bewuste persoon ernstig zou verstoren, wordt gestraft met een gevangenisstraf van vijftien dagen tot twee jaar en met een geldboete van 50 euro tot 300 euro of met één van die straffen alleen. Tegen het in dit artikel bedoelde misdrijf kan alleen vervolging worden ingesteld op een klacht van de persoon die beweert te worden belaagd”.
Strafverzwaring is mogelijk:
- in geval van herhaling kan de straf verdubbeld worden
- art. 442 ter: bij volgende drijfveren is er strafverzwaring mogelijk:
“haat tegen, misprijzen van of de vijandigheid tegen een persoon wegens diens zogenaamd ras, zijn huidskleur, zijn afkomst, zijn nationale of etnische afstemming, zijn seksuele geaardheid, zijn burgerlijke staat, zijn geboorte, zijn leeftijd, zijn fortuin, zijn geloof of levensbeschouwing, zijn huidige of toekomstige gezondheidstoestand, een handicap of een fysieke eigenschap.”
Het gebruiken van een elektronisch communicatienetwerk- of dienst (o.a. telefoon, email) om overlast te veroorzaken is eveneens strafbaar (Wet op de elektronische communicatie van 13 juni 2005, art. 145, §3, 2°).
Belangrijk om weten is dat belaging of stalking een klachtmisdrijf is. Dit betekent dat er formeel klacht moet ingediend worden door het slachtoffer zelf vooraleer politie en justitie stappen kunnen ondernemen.
> 
Een klacht indienen kan je bij de politie.
> 
Voor meer informatie hierover kan je terecht bij een justitiehuis.
SOORTEN STALKING
Ongewenste communicatie:
De stalker belaagt het slachtoffer door middel van ongewenste telefoons, briefjes of door veelvuldig sms’jes en e-mails te versturen. Ook gebeurt het dat de stalker zijn slachtoffer overlaadt met allerlei geschenken om ze te ‘verrassen’. Dit soort van contactname beperkt zich niet enkel tot het slachtoffer maar kan ook plaatsvinden bij familieleden, vrienden en zelfs bij collega’s of de werkgever van het slachtoffer.
Ongewenste fysieke opdringerigheid:
De stalker doet er alles aan om in de nabijheid van het slachtoffer te komen. Het gaat hier ondermeer om het achtervolgen, het opwachten en/of opdagen op plaatsen waarvan de stalker weet dat het slachtoffer er aanwezig zal zijn. In extreme gevallen gaat de stalker zelfs over tot aanranding of mishandeling van het slachtoffer.
Ongewenste tussenkomst via bepaalde diensten:
De stalker bestelt of annuleert diensten ten aanzien van het slachtoffer. Veelvoorkomende voorbeelden hiervan zijn het aan huis bestellen van meeneemmaaltijden in naam van het slachtoffer en het annuleren van bijvoorbeeld elektriciteitsvoorzieningen of kredietkaarten zonder dat het slachtoffer hiervan op de hoogte is.
GEVOLGEN VAN STALKING VOOR HET SLACHTOFFER
Fysieke gevolgen:
De fysieke gevolgen kunnen zowel rechtstreeks als onrechtstreeks zijn.
- Rechtstreeks:
De door de dader rechtstreeks toegebrachte verwondingen als gevolg van geweldsconflicten. Aanranding is hiervan een voorbeeld.
- Onrechtstreeks:
Hierbij maakt men een onderscheid tussen de eigenlijke fysieke gevolgen op lange termijn en de psychosomatische klachten. Psychosomatische klachten zijn lichamelijke klachten met een psychische oorsprong, zoals concentratieproblemen, spierpijn, eet- en slaapstoornissen, duizeligheid, maag- en darmklachten, zenuwstoornissen, hartklachten, …
Materiële/financiële gevolgen:
Stalking kan (in)direct leiden tot een groter werkabsenteïsme, professionele fouten in de werkomgeving (t.g.v. concentratiestoornissen) en/of het verliezen van de job, vanwege de overlast die de stalking op zijn/haar werk veroorzaakt.
Ook het herstellen van beschadigingen en het nemen van beveiligingsmaatregelen; zoals het aanvragen van een geheim telefoonnummer, het plaatsen van een alarmsysteem en veiligheidssloten, enz.; vragen financiële inspanningen van het slachtoffer.
Sociale gevolgen:
Vanwege de onophoudelijke belaging door hun stalkers ontwikkelen slachtoffers na verloop van tijd vaak angst- en onveiligheidsgevoelens ten opzichte van hun omgeving. Er groeit een gevoel van wantrouwen, hetgeen in extreme gevallen zelfs kan uitmonden in een sociaal isolement van de slachtoffers. Doordat er nog steeds een taboe heerst op stalking, kunnen slachtoffers ervan vaak op weinig begrip rekenen vanuit hun omgeving. Daarbij komt dat de stalkers er alles aan doen om hun slachtoffers af te snijden van hun naasten. Als reactie hierop kunnen slachtoffers zich afsluiten van de buitenwereld, sociale contacten vermijden en/of geen nieuwe relaties aangaan. Kortom: het slachtoffer voelt zich nooit meer erg rustig of veilig. In sommige gevallen vermijden ze zelfs alle contact met familie, vrienden en kennissen, uit angst dat de stalker ook deze personen zal lastig vallen.
Psychische gevolgen:
Als gevolg van het veelvuldig ondergaan van belagingen, krijgt een groot aantal slachtoffers van stalking te maken met een posttraumatische stressstoornis. Dit is een angststoornis die voorkomt na een schokkende of traumatische gebeurtenis, waarin gevoelens van radeloosheid, machteloosheid en frustratie centraal staan.
De ernst van een posttraumatische stressstoornis is afhankelijk van de mate waarin het slachtoffer de gebeurtenissen ervaart als levensbedreigend. In veel gevallen zal het slachtoffer geconfronteerd worden met ontkennings-, vermijdings- en herbelevingssymptomen. Het slachtoffer heeft flashbacks, waarbij de gehele gebeurtenis herbeleefd wordt. Paniekaanvallen, gevoelens van ontreddering, vermijdingsgedrag, depressieve gevoelens, algemene gevoelens van verdoving en apathie, enz. overvallen het slachtoffer.
Ben je zelf slachtoffer en herken je deze gevolgen? Dan kan je vrijblijvend contact opnemen met een Centrum Algemeen Welzijnswerk in je buurt.