Afvalpreventie is het ontstaan van afval in het bedrijf (zoveel mogelijk) vermijden of op zijn minst de hoeveelheid en schadelijkheid verminderen. Preventie blijkt in de praktijk immers veelvuldig gelijktijdig milieuvoordeel en financieel voordeel op te leveren. Het milieuvoordeel is duidelijk: minder afval maar ook een zuiniger gebruik van grond- en hulpstoffen. Dit laatste levert ook financiële baten op. Preventie van afval (door afvalreductie aan de bron of door intern hergebruik van afval) leidt immers altijd tot minder verlies van vaak dure grond- en hulpstoffen.

Zowel vanuit milieu- als bedrijfseconomisch oogpunt is het dus aan te raden om “afval”problemen met preventieve maatregelen op te lossen. Pas daarna kan gedacht worden aan het wegwerken van afval door externe recyclage of hergebruik. De allerlaatste stap is verbranden en storten. Nog al te vaak wordt juist de omgekeerde weg gevolgd. Aan het eind van het proces probeert men de afvalstromen te beheersen door ze te sorteren, eventueel bijeen te persen en ze te laten ophalen voor verwerking. Zo’n benadering kost veel geld! Nochtans zijn er mogelijkheden genoeg om afval te voorkomen, aan preventie te doen. Tegenwoordig wordt preventie zoveel mogelijk integraal benaderd. Dat wil zeggen dat preventie van afval en emissies (uitstoot naar lucht, water en bodem) en energiebesparing niet los van elkaar gezien worden.

Geen afval inkopen, materiaalverlies voorkomen, gebruik maken van aangepaste grond- en hulpstoffen, afval binnen het eigen bedrijf hergebruiken, het papierverbruik verminderen, …. Het zijn maar een aantal mogelijkheden om aan afvalpreventie te doen.