Historiek
De oprichting van de v.z.w. Monumentenwacht West-Vlaanderen vond op 10 juli 1992 plaats in het Kasteel Tillegem te Sint-Michiels.
Wat toen begon als een bescheiden vereniging, is ondertussen uitgegroeid tot een belangrijke provinciale v.z.w., bestaande uit een volwaardig secretariaat en zes monumentenwachters.
De Monumentenwacht West-Vlaanderen is een onderdeel van de v.z.w. Monumentenwacht Vlaanderen.
Deze laatste werd op 12 september 1991 opgericht op initiatief van de Koning Boudewijnstichting, de Stichting Monumenten en Landschapszorg en de Vlaamse Vereniging van Provincies, met de steun van de Vlaamse Gemeenschap en de Nationale Loterij.
Monumentenwacht Vlaanderen treedt coördinerend op en staat borg voor een uniforme aanpak. Voor elke Vlaamse provincie werd vervolgens een operationele Monumentenwacht opgericht, bestaande uit telkens één team van twee monumentenwachters.
Het doel van de Monumentenwacht is inmiddels genoegzaam bekend: valorisatie van het bouwkundig erfgoed in Vlaanderen, inzonderheid door het bevorderen van de instandhouding ervan. De klemtoon wordt gelegd op het stimuleren van een regelmatig onderhoud van het beschermd en niet-beschermd waardevol patrimonium.
De basisgedachte is dat veel dure restauraties het gevolg zijn van een langdurige verwaarlozing van een monument.
Een regelmatig nazicht en onderhoud is bijgevolg onontbeerlijk.
Bij de instandhouding en het onderhoud van het bouwkundig erfgoed is heel wat deskundigheid, alsmede de nodige technische uitrusting vereist. Niet elke eigenaar of beheerder van een gebouw beschikt hierover.
Met de hulp van de Monumentenwacht kan aan dit probleem verholpen worden.
De monumentenwachters beschiikken immers zowel over de kennis als over de uitrusting om de bouwfysische toestand van een monument nauwkeurig te onderzoeken en te beoordelen.
Ee bijkomend voordeel is dat de Monumentenwacht ook van nut kan zijn bij de aanvraag van een onderhoudspremie van het Vlaams Gewest. Bij zo'n aanvraag is immers een toestandsrapport van het gebouw noodzakelijk, en nadien moet jaarlijks een technisch nazicht uitgevoerd worden. Voor deze aanvraag en de vervolginspectie is het rapport van de Monumentenwacht geldig.
Monumentenwacht West-Vlaanderen werd operationeel midden augustus 1992 met twee monumentenwachters namelijk: de heer Freddy Deweer en Jean-Piere Inghelbrecht.
Het begin was vrij bescheiden en de hoeveelheid te inspecteren monumenten nog zeer beperkt. In dezse situatie kwam echter vlug verandering.
Het aantal aangesloten bezitters van monumentale gebouwen en dus het aantal uit te voeren inspecties nam gestaag toe.
In oktober 1994 werd een tweede inspectieteam dan ook noodzakelijk. Twee nieuwe monumentenwachters traden in dienst. de heer Peter Desmet en Patrick Declercq. Stilaan werd ook duidelijk dat een fulltime secretariaat zeker geen overbodige luxe meer was.
Op 01 januari 1995 werd de heer Edwin Dumarey als secretaris-coördinator aan de vereniging toegevoegd.
Ten slotte bleek, gezien het nog steeds stijgend aantal objecten, een derde team noodzakelijk.
Op 01 september 1998 werden dan ook twee nieuwe monumentenwachters aangeworven, namelijk de heer Alexander Hoornaert en Brecht Lagae.
Sinds juli 2003 beschikt de vereniging ook over een interieurwachter, de heer Brecht Lagae werd immers daarvoor bijgeschoold.
De West-Vlaamse vereniging bestaat momenteel dus uit:
- een secretaris-coördinator
- een hoofdmonumentenwachter
- drie eerste monumentenwachters
- een tweede monumentenwachter
- een interieurwachter