Monumenten

West-Vlaanderen is rijk aan monumenten: kerken, raadhuizen en kastelen, maar ook hoeven, stadswoningen en veldkapellen, bruggen, windmolens en stations. De Provincie draagt op vele manieren zorg voor dit erfgoed, onder meer door het toekennen van subsidies.

Eigen monumenten
De Provincie is zelf eigenaar van (al of niet beschermde) monumenten. Hierbij horen het Tolhuis en de Bisschoppelijke Residentie in Brugge, de kastelen van Tillegem in Sint-Michiels en het Bulskampveld in Beernem en zes molens. Ook het oude Fort van Beieren in Koolkerke, met zijn bijzondere natuurwaarde, is sinds enige jaren eigendom van de Provincie.
Opmerking: een paar evidente provinciale monumenten, zoals het Provinciaal Hof en de Gouverneursresidentie in Brugge, zijn dan weer geen eigendom van de Provincie, maar wel van de Vlaamse Gemeenschap.

Restaureren
De Provincie onderhoudt de eigen monumenten met grote zorg. Maar zij subsidieert ook restauratiewerken aan de andere beschermde monumenten binnen de grenzen van haar grondgebied. De grootte van de provinciale restauratiepremies is bepaald door een Vlaams decreet.

Preventie
Voorkomen is beter dan genezen. Regelmatige inspectie en tijdig onderhoud kunnen dure restauraties voorkomen. Inspecties van monumenten worden uitgevoerd door de provinciale teams van de Monumentenwacht.
Ben je eigenaar van een historisch waardevol pand? Maak je dan lid van de Monumentenwacht en laat je eigendom regelmatig nakijken. Of je pand nu beschermd is of niet, de Monumentenwacht voert inspecties uit tegen een zeer democratische prijs.

Open Monumentendag
Jaarlijks in september is de Open Monumentendag (afgekort: OMD) een hoogdag voor monumentenliefhebbers. Dan zijn er in de provincie honderden monumenten te bezoeken, waarvan sommige enkel op die dag opengesteld zijn. Elke OMD heeft een eigen thema. Uiteraard stelt de Provincie zelf een aantal eigen monumenten open. De provinciale dienst Cultuur is een van de drijvende krachten achter dit succesvolle initiatief.