Enkele recente aanwinsten voor het Provinciaal Archief

Naast de gewone archiefoverdrachten vanuit de diensten krijgt de Provinciale Archiefdienst af en toe archiefdocumenten of documentatie aangeboden van particulieren of collega-instellingen. Wanneer deze aanbiedingen passen in het acquisitieprofiel van de Archiefdienst worden ze opgenomen onder de juridische vorm van schenking, permanente bruiklening of handgift.
Werden in de loop van 2011 in handgift opgenomen:
- 9 foto’s betreffende de Eerste Wereldoorlog, Klemskerke, Lo, Nieuwkapelle en Oudekapelle, 1912-1954 (afkomstig van het Stadsarchief Oostende);
- 25 Popp-kaarten, 280 affiches, 6 omslagen met foto’s en 'Bijlagen van het Bestuurlijk Memoriaal van West-Vlaanderen 1913' (afkomstig van het Stadsarchief Poperinge)
- Programmabrochure van een galaconcert in de Brugse Schouwburg georganiseerd door het Provinciaal Comité voor de oprichting der Bibliotheek Albert I, 1935 (afkomstig van het Stadsarchief Brugge)
- 4 legpenningen, 1947-1977 (afkomstig van Martin De Soete, Brugge)
- 11 affiches betreffende West-Vlaamse onderwerpen (afkomstig van Ewald Vancoppenolle, Sint-Andries)
- 1 legpenning 'Leopoldus II, koning der Belgen – Maatschappij der Vereenigde Hoveniers Brugge', z.d. (afkomstig van Carmine Boone, Brugge)
- 280 affiches betreffende het religieus en kerkelijk leven in West-Vlaanderen, en een kaart van het Bisdom Brugge uit 1904 (afkomstig van Onzen Heertje Erfgoedvereniging vzw, Poperinge).
Alle ontvangen stukken worden in het archief of de documentaire reeksen opgeborgen, beschreven in 'Probat' en ter beschikking gehouden voor onderzoekers in de leeszaal Fernand Peuteman van het Provinciaal Archiefgebouw.
(Johan Vannieuwenhuyse) - 27 januari 2012

West-Vlaamse militieregisters (1813-1922) volledig digitaal raadpleegbaar

Sinds 2004 liep in de Provinciale Archiefdienst een grootschalig microfilmings- en digitaliseringsproject om de militieregisters op een hedendaagse manier te ontsluiten. Eind 2011 werden de laatste boeken verwerkt door de firma Sercu Microdata uit Roeselare. De onderzoeker kan nu digitaal 1.308 registers bevragen aan de hand van 317.555 scans.
De militieregisters bevatten inschrijvingen van de kandidaat militaire dienstplichtigen uit de West-Vlaamse gemeenten. Van elke dienstplichtige zijn allerlei interessante gegevens opgenomen: geboortedatum en geboorteplaats, woonplaats, beroep, de namen en beroepen van de ouders, het opleidingsniveau of de graad van geletterdheid, gegevens over het uitstel en eventueel definitieve vrijstelling van militaire dienst of gegevens over de militaire carrière, en – tot 1871 – de fysieke kentrekken (lichaamsgrootte, vorm van het gezicht, het voorhoofd, de neus, de mond, de kin, het haar, de wenkbrauwen, kleur van de ogen en andere lichamelijke bijzonderheden). Vooral genealogen of geïnteresseerden in familiegeschiedenis hebben belangstelling voor deze informatie.
Ze levert hen basismateriaal (geboortedata en -plaatsen, namen van de ouders, beroepen) voor de opmaak van stambomen en bijkomende gegevens, bv. over het uiterlijk van mannelijke individuen, en dit voor de ontwikkeling van de fotografie in het laatste kwart van de 19de eeuw. De registers kunnen ook aangewend worden voor breed historisch onderzoek, bv. naar de algemene fysieke toestand, naar het voorkomen van fysieke handicaps, naar de alfabetiseringsgraad, de beroepsstructuur, enz. bij de rekruten.
De ingescande militieregisters kunnen alle werkdagen van 9 tot 12 uur en van 13 tot 17 uur geraadpleegd worden in de leeszaal Fernand Peuteman van het Provinciaal Archiefgebouw (Gistelse Steenweg 528 te Sint-Andries).
(Johan Vannieuwenhuyse) - 25 januari 2012

In het Provinciaal Archief opgezocht

Vraag van 18 januari 2011: “worden er in het Provinciaal Archief luchtfoto’s van de gemeente Oostkamp bewaard”?
Er zijn drie verschillende reeksen luchtfoto’s, die het volledige grondgebied van West-Vlaanderen weergeven.
Een eerste reeks 'orthofoto’s' is opgenomen en uitgegeven in zwart-wit en op schaal 1/10.000 in 1971 door de firma Aero Survey uit Sint-Niklaas (in deze reeks ontbreken er 11 foto’s met gedeelten van het grondgebied van Knokke-Heist, Lapscheure, Zeebrugge, Koksijde, Oostduinkerke en De Panne). Orthofoto’s trachten de systematische vervorming te wijten aan de centrale projectie, het reliëf en de niet perfect verticale opname-as te corrigeren. Het gecorrigeerde beeld vormt dan een meetkundig juiste topografische interpretatie.
Een tweede reeks luchtfoto’s werd opgenomen in 1990. Het zijn kleurenfoto’s op schaal 1/10.000 aangemaakt door de firma Eurosense Belfotop N.V. uit Wemmel en aan het Archief overgedragen vanuit de Provinciale Planologische Dienst (PPD).
Een derde reeks dateert van 2000. Het betreft weer kleurenfoto’s op schaal 1/10.000 opgenomen en uitgegeven door de firma Eurosense Belfotop N.V. uit Wemmel en aan het Archief overgedragen vanuit de dienst Comm@-Datawarehousing.
Deze luchtfoto’s zijn interessant als momentopname van het West-Vlaamse landschap, het grondgebruik en de bebouwing in 1971, 1990 en 2000, en voor de veranderingen eraan. Met recentere opnames zoals van Google Earth of van het Provinciale Gis West kan de evolutie zelfs tot op vandaag doorgetrokken worden.
Daarnaast zijn er nog vanaf 1993 luchtfoto’s van de Provinciale gebouwen en domeinen, en luchtfoto’s afkomstig uit allerlei archiefdossiers in verband met verkavelingen, bouwwerken, bedrijven, enzovoort.
De alleroudste bewaarde exemplaren zijn twee negatieven van 1948 met gezichten op de stad Brugge uit het archief van het Brugse architectenbureau Charels, Charels en Hamel.
De luchtfoto’s maken deel uit van de Fotoverzameling en werden verpakt in Melinex, geïnventariseerd en beschreven in 'Probat'.
(Marc De Vos) - 23 januari 2012

Publiek van archieven zeer tevreden over dienstverlening

Op 1 december 2011 presenteerde FARO, het Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed vzw, de resultaten van het meest recente publieksonderzoek van archieven in Vlaanderen.
De algemene tevredenheid van de archiefgebruikers over de dienstverlening, zowel in de leeszaal als online, en de infrastructuur blijkt zeer hoog te zijn. Opmerkelijk is vooral de zeer grote algemene tevredenheid over het archiefpersoneel. Archiefgebruikers appreciëren sterk de dienstverlening, de hulpvaardigheid en de vriendelijkheid.
De dertien archieven die deelnamen aan dit publieksonderzoek, vormen een representatief staal van de Vlaamse archiefsector. Zowel overheids- als culturele archieven namen deel. De respons was overweldigend: 1.700 personen vulden de bevraging in, wat een responsgraad van 48% is. Ter vergelijking: bij een vorig onderzoek in 2007 vulden 1.320 personen de enquête in.
Naast een algemeen rapport kregen de deelnemende archieven ook een geïndividualiseerd onderzoeksrapport. Dat zal hen in staat stellen om hun publiekswerking kritisch te evalueren en aan te scherpen. Ze kunnen hun scores ook vergelijken met een globale analyse van de dertien archiefinstellingen in Vlaanderen.
FARO wenst dit publieksonderzoek in samenwerking met de archiefsector te herhalen. Het onderzoeksmateriaal laat toe betekenisvolle tendensen en vergelijkende analyses doorheen tijd en ruimte op te stellen. Het algemene rapport wordt door FARO in het voorjaar van 2012 online gepubliceerd. Klik hier voor de presentatie van de resultaten.
(Bron: 'Persbericht FARO', 1 december 2011)

Een eerste uitvoeringsbesluit bij het Archiefdecreet van 9 juli 2010

De Vlaamse Regering keurde op 23 december 2011 het ‘Besluit tot regeling van het archiefbeheer’ ter uitvoering van het decreet betreffende de bestuurlijke-administratieve archiefwerking (het Archiefdecreet) principieel goed. In de vastgelegde tekst worden de kwaliteitscriteria voor de goede, geordende en toegankelijke staat van archiefdocumenten (art. 2-7), de selectiecommissies en selectielijsten (art. 8-24) en de ondersteuning van het archiefbeheer (art. 26-27) nader omschreven.
Er is geopteerd om bij de kwaliteitscriteria geen specifieke en gedetailleerde eisen op te leggen, maar doelstellingsgerichte. Dit brengt mee dat de archiefzorgdragers de operationele vrijheid krijgen om zelf te kiezen hoe ze de vereiste doelstellingen willen bereiken. Voor goede, geordende en toegankelijke staat van archiefdocumenten en voor het archiefbeheer worden de kwaliteitseisen van ISO-15489 overgenomen. Meer concreet zijn in het uitvoeringsbesluit eisen geformuleerd in verband met de archiefdocumenten en de bijhorende metadata, de procedures voor het archiefbeheer, de ontsluiting, de deskundigheid van de uitvoerders van het archiefbeheer en de implementatie van een deontologische code.
Er worden zeven selectiecommissies per bestuursniveau ingesteld, die algemene selectielijsten opstellen en actueel houden. Elke selectiecommissie omvat ten hoogste tien effectieve en tien plaatsvervangende leden, die in hoge mate vertrouwd zijn met de materie. Indien een commissie geconfronteerd wordt met archiefdocumenten voortvloeiend uit federale bevoegdheden, dan kan ze onder haar leden een vertegenwoordiger van het rijksarchief opnemen. Het uitvoeringsbesluit regelt verder gedetailleerd de aanstelling van de commissieleden (art. 12), de werking van de selectiecommissies (art. 13-19), en de redactie en vastlegging van de selectielijsten zelf (art. 20-25).
Er wordt een steunpunt voor bestuurlijk-administratieve archiefwerking opgericht en ondergebracht bij het departement Bestuurszaken. De taken van het steunpunt zijn eerder reeds omschreven in art. 10 van het Archiefdecreet zelf. Om de ondersteuning effectief te laten verlopen en de taken van het steunpunt met de verschillende betrokken beleidsvelden af te stemmen, is een stuurgroep voorzien met vertegenwoordigers van het departement Bestuurszaken, het agentschap Binnenlands Bestuur en het agentschap Kunsten en Erfgoed, al dan niet aangevuld met vertegenwoordigers van de archiefzorgdragers of van andere actoren in het veld.
Alle voormelde teksten zijn terug te vinden op  http://www.bestuurszaken.be/archiefdecreet-van-9-juli-2010.
Het ‘Besluit van de Vlaamse Regering tot regeling van het archiefbeheer’ wordt nu verder voor advies voorgelegd aan de Vlaamse Adviesraad Bestuurszaken (BZ), de Strategische Adviesraad voor Cultuur, Jeugd, Sport en Media (CJSM) en de Raad van State.
Zoals bekend is er nog een tweede uitvoeringsbesluit op het Archiefdecreet in voorbereiding en voorzien voor 1 januari 2013, dat de werking van de externe audit en van het centrale register zal regelen.
(Johan Vannieuwenhuyse) – 12 januari 2012

In het Provinciaal Archief opgezocht

Vraag van 24 november 2010: ''zijn er in het Provinciaal Archief documenten over de kerkhoven,  de begraafplaatsen en de graftekens in de gemeenten Heuvelland, Ieper, Langemark-Poelkapelle, Mesen, Poperinge, Vleteren en Zonnebeke bewaard?''
De inbreng van de Provincie inzake begraafplaatsen beperkte zich meestal tot het samenstellen van een dossier en het verlenen van een advies aan de bevoegde minister. De dossiers zijn volledig bewaard gebleven op het niveau van de Provincie (en dus in het Provinciaal Archief), en bevatten soms plannen of tekeningen. Voor kleinere werken kon de Bestendige Deputatie zelf goedkeuring geven. De Provincie, in tegenstelling tot de Staat, subsidieerde niet bij het uitvoeren van werken.
De documenten handelen over de aanleg van nieuwe begraafplaatsen, de uitbreiding en indeling van bestaande begraafplaatsen of de bestemmingswijziging ervan, de drainage van begraafplaatsen en opschikwerken, het oprichten van huizen in de nabijheid ervan, enzovoort. Ze zijn de neerslag van een tijdsgeest waarin traditie en geloof een grote rol speelden.
In het archief van de voormalige 3de Afdeling zijn de dossiers van 1848 tot 1970 te vinden onder de regelmatig terugkerende rubriek 'Culte Catholique-cimetières' en later 'Katholieke Eredienst-kerkhoven'. In PAWV A/1940-heden/A.5.-Begraafplaatsen/1998/P.B. en PAWV A/1940-heden/A.5.-Grafconcessies/1998/P.B. zijn recentere dossiers vanaf 1972 opgenomen.
In verband met graftekens onderzochten BTK (Bijzonder Tijdelijk Kader)-medewerkers van de Provinciale dienst voor Cultuur in 1978-1979 de grafzerken in de West-Vlaamse kerken en kapellen, en maakten er een inventaris van op steekkaarten. De steekkaarten, die ondergebracht zijn in PAWV A/1940-heden/Di. Cultuur-Grafmonumenten/2005/P.B. zijn interessant als toegang voor verder kunsthistorisch onderzoek naar funeraire expressievormen en als biografisch of genealogisch bronmateriaal. Voor meer informatie over dit laatste inventariseringsproject, zie: Onbekend maakt onbemind. Inventaris van de grafmonumenten in West-Vlaamse kerken, in 'Archiefbrief Provincie West-Vlaanderen', jg. 7 (2006) nr. 1.
(Johan Vannieuwenhuyse) – 24 november 2011

De Provincie West-Vlaanderen en het roerend erfgoed

Het Cultureel-erfgoeddecreet en de voorliggende ideeën in het kader van de Vlaamse interne staatshervorming voorzien bevoegdheden voor de Provincies inzake roerend erfgoed. Meer bepaald kunnen de Provincies financiële medeondersteuning van de Vlaamse overheid bekomen bij het uitwerken van een regionaal erfgoedbeleid, het opzetten van een erfgoedconsulentschap en het stimuleren van de inrichting van erfgoeddepots.
De Provincies hebben ter zake reeds initiatieven genomen, onder meer in verband met de regionale erfgoeddepots. Gezamenlijk en met de Vlaamse Gemeenschapscommissie Brussel (VGC) en FARO. Vlaams Steunpunt voor Cultureel Erfgoed werd de brochure 'Erfgoeddepots: uit het oog, in het hart. Aanbevelingen bij het bouwen, verbouwen en inrichten' (2010) uitgegeven. Elk afzonderlijk hebben zij binnen hun bestuursgebied onderzoeksopdrachten uitgevoerd of laten uitvoeren naar de noden aan roerend erfgoeddepots. Op basis van de bevindingen in de onderzoeksrapporten is nu de implementeringsfase bezig.
In West-Vlaanderen besloot de Deputatie in 2008 reeds, na een grondig onderzoek naar de noden en wensen uitgevoerd door Iris Steen en Patrick Van den Nieuwenhof, een Provinciaal depotbeleid uit te tekenen. Een aspect daaruit is om vanuit de subsidiëring van de erkende en bij het regionaal niveau ingedeelde musea extra depotopdrachten overeen te komen. Voorbeelden daarvan zijn overeenkomsten met het Abdijmuseum Ten Duinen 1138 dat het onderzoek en de registratie op zich neemt inzake archeologisch erfgoed in de noordelijke Westhoek en aan de Westkust (de kapel 'Ster der Zee' in Koksijde is in dit verband op weg regionaal depot te worden), met het Vlasmuseum dat een depotopdracht opneemt inzake ambachtelijk-agrarisch erfgoed in de regio Kortrijk en met het Memorial Museum Passchendaele 1917 dat een regionaal beleid voert inzake militair erfgoed uit de Eerste Wereldoorlog.
Daarnaast sluit de Provincie tijdelijke samenwerkingsovereenkomsten af met regio's, centrumsteden of intergemeentelijke samenwerkingsverbanden om regionale depots op te zetten. Met de Stad Brugge werd in 2010 een overeenkomst afgesloten om ambachtelijk, agrarisch en archeologisch erfgoed uit de regio in depot op te nemen in de Pakhuizen en – voor de grotere objecten – in de voormalige regiepost Zedelgem. De regiepost Potyze (Ieper) kreeg een gedeeltelijke herbestemming als regionaal depot voor de zuidelijke Westhoek.
Om de West-Vlaamse aanpak concreet te realiseren zijn twee Provinciale depotconsulenten aangeworven. Zij bieden ondersteuning aan lokale en regionale erfgoedhouders bij het registreren en duurzaam bewaren van hun roerend erfgoed.
(Johan Vannieuwenhuyse) – 24 november 2011

Archief in de Beleidsbrief Bestuurszaken

In de 'Beleidsbrief Bestuurszaken. Beleidsprioriteiten 2011-2012, ingediend door de heer Geert Bourgeois' komen archief, archivering, informatiebeheer, enzovoort meermaals aan bod. Zowel in hoofdstuk '5.4.2. Geen digitale alzheimer: kwaliteitsvol beheren van het Vlaamse geheugen' als in hoofdstuk '9.2. Versterken van de entiteiten binnen het beleidsdomein bestuurszaken' komen die zaken ter sprake:
''Nadat in 2010 het Archiefdecreet in werking trad, heb ik dit jaar het eerste uitvoeringsbesluit opgemaakt, naar goede gewoonte aan de hand van een grondige reguleringsimpactanalyse en consultatie van de doelgroepen. Dit eerste besluit bevat de kwaliteitscriteria voor archiefbeheer en de operationalisering van de selectiecommissies en het steunpunt.
Om het Vlaamse Archiefhuis vorm te geven, heb ik een kostenbatenanalyse afgerond, waarbij ik onder meer rekening hield met de samenwerkingsmogelijkheden die de Waalse Krook biedt.
Wat het succesvolle archiefdepot van de Vlaamse overheid te Vilvoorde betreft, heb ik gezorgd voor een uitbreiding van de dienstverlening naar entiteiten buiten de ministeries. Op korte tijd hebben de entiteiten al 2 strekkende km archief overgedragen.
In 2011 heb ik ten slotte ook gezorgd voor de afronding van de analyse voor het digitale depot, dat zal zorgen voor de duurzame toegankelijkheid van het digitale archief van de Vlaamse overheid.
Naast de inwerkingtreding van het eerste uitvoeringsbesluit van het Archiefdecreet, zal ik in 2012 de opmaak van het tweede afronden. Dat besluit zal zorgen voor de concretisering van de externe auditcyclus en de inrichting van het centrale register.
Volgend jaar zal ik ook verdere concrete stappen zetten in de realisering van het Vlaamse Archiefhuis. Ik bereid de operationalisering ervan voor en benut de samenwerkingsmogelijkheden met het toekomstige Vlaams Instituut voor de Archivering van Audiovisueel Erfgoed.
Ten slotte zal ik zorgen voor verdere professionalisering van de dienstverlening van het archiefdepot van de Vlaamse overheid, door onder meer digitalisering van archiefdocumenten op vraag en bewaring van alle analoge archief mogelijk te maken''.
''Om dit alles te realiseren werkte ik aan de bundeling van krachten van diensten binnen het beleidsdomein Bestuurszaken (vanuit e-IB en het departement Bestuurszaken), die samen zullen komen in een DAB (Dienst met Afzonderlijk Beheer) Informatie Vlaanderen.
Bij het takenpakket behoort onder meer de efficiënte ontwikkeling van de Vlaamse dienstenintegrator en de nieuwe uitdagingen voor de ICT-rationalisatie (bijvoorbeeld aansturing en opvolging van de Vereniging van ICT-personeel voor de Vlaamse overheid). Klantgedrevenheid is daarin een kritische succesfactor.
Een vraag gestuurde aanpak is essentieel in het uitbouwen van een performante, efficiënte en effectieve dienst.
In 2012 zal ik voorstellen uitwerken om de organisatie van het informatie- en ICT-landschap van de Vlaamse overheid te optimaliseren. Dat zal ik structureel kaderen in de aangekondigde reorganisatie van het informatie- en informaticalandschap van de Vlaamse overheid naar de DAB Informatie Vlaanderen. Deze organisatie zal van het begin zeer klantgericht en klantgestuurd werken. Door kennis en activiteiten met betrekking tot procesbeheer, informatiebeheer – inclusief archivering – en informatica in één organisatie te bundelen wil ik tastbare efficiëntiewinsten genereren. De opportuniteiten tot samenwerking met en creatie van meerwaarde voor de lokale overheden vind ik daarin erg belangrijk en zal dus ook expliciet aan bod komen. Ook zij krijgen vertegenwoordiging in het coördinatiecomité dat de DAB Informatie Vlaanderen zal aansturen. De organisatorische invulling van de DAB Informatie Vlaanderen werk ik in 2012 verder uit''.
Zie http://docs.vlaamsparlement.be/docs/stukken/2011-2012/g1311-1.pdf.
(Johan Vannieuwenhuyse) – 24 november 2011

'Archieven 2020', Brussel – FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed, 10 november 2011

Tijdens het colloquium over de toekomst van de archiefsector bracht Provinciaal archivaris Johan Vannieuwenhuyse een repliek op de lezingen van de Nederlandse en Belgische algemeen rijksarchivarissen. Zijn bijdrage volgt hierna, zie Archieven2020_panel (pdf)
(Johan Vannieuwenhuyse) – 14 november 2011

2.000ste abonnee op 'Archiefbrief Provincie West-Vlaanderen' officieel verwelkomd

'Archiefbrief' is één van de e-zines van de Provincie.
De nieuwsbrief werd vanuit de Provinciale Archiefdienst in 2000 opgestart en
is nu dus aan zijn 12de jaargang toe. Oorspronkelijk verschenen er 3 nummers per jaar; sinds jaargang 11 (2010) worden er 4 afleveringen per jaar aangeboden, in 2010 goed voor 55 bladzijden berichten en illustraties.
Lezers kunnen er informatie vinden over de werkvorderingen en de projecten in de Provinciale Archiefdienst zelf, maar ook over de meest actuele ontwikkelingen in het West-Vlaamse en zelfs in het geheel Vlaamse archiefwezen.
Het laatste nummer 2011/3 van 'Archiefbrief Provincie West-Vlaanderen' werd verstuurd aan iets meer dan 2.000 abonnees, die zelf rechtstreeks ingetekend hebben op deze digitale publicatie.
Op 19 oktober laatstleden hebben Gunter Pertry, de gedeputeerde voor Archief en de redactieleden van 'Archiefbrief' Koen Verstraeten van het Algemeen Rijksarchief te Brussel als 2.000ste abonnee in het Provinciaal Archiefgebouw officieel ontvangen en verwelkomd.    
Wie wil kennis maken met of zich ook wil abonneren op de digitale 'Archiefbrief Provincie West-Vlaanderen' kan dit op www.west-vlaanderen.be/provincie/Nieuws/ezines/Pages/default.aspx
(Johan Vannieuwenhuyse) – 20 oktober 2011

Thema's ter bevordering van het West-Vlaams wetenschappelijk onderzoek

In zitting van 7 juli 2011 legde de Deputatie een geactualiseerde lijst van onderzoeksthema's vast die in aanmerking komen voor subsidiëring in het kader van het 'Provinciaal reglement betreffende de bevordering van het West-Vlaams wetenschappelijk onderzoek'.
Vanuit de Archiefdienst zijn opgenomen:
1. Analyse van de bevoegdheden inzake toezicht op de lokale besturen van de federale overheid, de Vlaamse overheid en de Provincie sinds 1994
2. Onderzoek naar dubbele documentenvorming betreffende de toezichtopdrachten in het Provinciaal Archief West-Vlaanderen en de archieven van COO's/OCMW's, en voorstellen ter bewaring of vernietiging van dossiers
3. Onderzoek naar dubbele documentenvorming betreffende de toezichtopdrachten in het Provinciaal Archief West-Vlaanderen en de archieven van kerkfabrieken en gelijkaardige instellingen bij andere erkende erediensten, en voorstellen ter bewaring of vernietiging van dossiers
4. Onderzoek naar dubbele documentenvorming betreffende de toezichtopdrachten in het Provinciaal Archief West-Vlaanderen en de archieven van polders en wateringen, en voorstellen ter bewaring of vernietiging van dossiers
5. Opmaak van een archiefschema voor het Provinciaal Archief 1875-1940 van de 1ste Afdeling (brandweer, politie, toezicht lokale besturen, enz.)
6. Opmaak van een archiefschema voor het Provinciaal Archief 1875-1940 van de 2de Afdeling (financiën, toezicht onroerende goederenbeheer, enz.)
7. Opmaak van een archiefschema voor het Provinciaal Archief 1875-1940 van de 5de Afdeling en inventarisering (sociale zaken)
8. Opmaak van een archiefbeheersplan (inclusief digitale mappen) voor de dienst MiNaWa (Milieu, Natuur en Waterbeleid)
9. Opmaak van een archiefbeheersplan (inclusief digitale mappen) voor het Algemeen Provinciebedrijf Westtoer
10. Toepassen van de bestaande selectielijst op archieven van arrondissementscommissariaten en opstellen van een modelinventaris.
11. Onderzoek naar bestaande educatieve projecten in West-Vlaamse archiefdiensten en uitwerken van modellen voor educatieve werking in archieven.
(Johan Vannieuwenhuyse) – 1 september 2011

In het Provinciaal Archief opgezocht

Vraag van 21 juni 2010: bleven er in het Provinciaal Archief documenten of dossiers bewaard over het West-Vlaamse Roodvee?
De Provincie leverde bijzondere inspanningen bij de rasveredeling van het rundvee door de organisatie van prijskampen en keuringen, en ook door de invoer van geprimeerde stieren en fokvaarzen uit Groot-Brittannië en Frankrijk. Groot-Brittannië was in de 19de eeuw toonaangevend voor de veredeling van landbouwdieren. Daarom werden ter verbetering van de West-Vlaamse veestapel dieren van het Durnhamras ingevoerd. Vanuit Frankrijk werden runderen van het Cassels ras ingehaald. De belangstellende fokkers konden op openbare veilingen de dieren aankopen. 
Uit teksten en schilderijen blijkt dat rundvee met een homogeen rode haarkleur reeds vanaf de late middeleeuwen in het zuiden van de provincie en in het huidige Frans-Vlaanderen voorkwam. Men spreekt van het Cassels ras, naar het Franse stadje Cassel, dat wellicht het centrum van de fokkerij van het 'Roodvee' was. In 1906 werd een rasstamboek opgericht onder de benaming 'het rood-Vlaamse ras', later gewijzigd in 'het rode ras van West-Vlaanderen'. Het veetype was tot na de Tweede Wereldoorlog sterk verspreid in de provincie. Het is een zogenaamd dubbel doel ras: de dieren worden zowel voor de melk als voor het vlees gefokt.
Met de opkomst van de gespecialiseerde rassen 'Belgisch Wit Blauw' voor het vlees en 'Holstein' voor de melk raakte het Roodvee in de verdrukking en leek met uitsterven bedreigd.
Om de algehele teloorgang van de inheemse runderrassen tegen te gaan kunnen fokkers van Roodvee nu aanspraak maken op een toelage van de Vlaamse Overheid.
Het Provinciaal Archief bevat  heel wat informatie over het Roodvee:
- in het archief van de voormalige 3de Afdeling bleven diverse dossiers onder de jaarlijks terugkerende rubriek 'Agriculture' bewaard in verband met de initiatieven van het Provinciebestuur voor de verbetering van het rundvee in West-Vlaanderen;
- de originele of in druk uitgegeven verslagen van de Provincieraad bevatten de neerslag van uitgebreide discussies over de te voeren politiek en de beslissingen ter zake;
- in het jaarlijkse in druk uitgegeven 'Stand van het Bestuur' zijn voor de jaren 1888-1913 de namen van eigenaars die een premie kregen naar aanleiding van de jaarlijkse prijskampen opgenomen;
- in het eveneens in druk uitgegeven 'Bestuursmemoriaal' zijn uitslagen van prijskampen en keuringen terug te vinden voor de periode 1843-1947.
(Marc De Vos) – 1 september 2011

Voor u gelezen

Het is niet steeds eenvoudig wegwijs te geraken in de huidige overvloed aan publicaties in verband met geschiedenis, kunstgeschiedenis, familiekunde, erfgoed of aanverwante domeinen. Om u daarbij enigszins te helpen werd aan de website van de Archiefdienst een nieuwe rubriek 'voor u gelezen' toegevoegd, zie www.west-vlaanderen.be/genieten/Cultuur/bibliothekenenarchief/archiefdienst/Documents/Voor_u_gelezen.pdf
Daarin willen wij met enige regelmaat onze professionele leeservaringen met u delen. We pretenderen daarbij niet een volledig bibliografisch overzicht te brengen.
Onze leeservaringen hebben steeds betrekking op boeken en tijdschriften die de nieuwste tijd (vanaf 1795) én het grondgebied van de provincie West-Vlaanderen behandelen. Soms zullen ook publicaties uit een bredere chronologische of geografische ruimte voorgesteld worden, als ze relevant of onontbeerlijk zijn voor de periode vanaf 1795 én West-Vlaanderen.
Getracht zal worden van elk voor u gelezen en geselecteerd item een goede bibliografische beschrijving te brengen en een inhoudelijke voorstelling.
(Johan Vannieuwenhuyse) – 6 juli 2011

Inventaris van tekstaffiches uit de Eerste Wereldoorlog ter beschikking

Een verzameling tekstaffiches uit 1914-1918 aangelegd door Henri Priem, afdelingschef bij de Provincie is volledig geïnventariseerd, gerestaureerd en volgens de regels verpakt. De inventaris (pdf) is nu ook digitaal ter beschikking. Meer informatie over deze affichecollectie is te vinden in 'Archiefbrief Provincie West-Vlaanderen' jg. 10 (2009) nr. 1 en jg. 12 (2011) nr. 1. Voor een overzicht van andere documenten in verband met de Eerste Wereldoorlog in het Provinciaal Archief zie ('Wat is er in het Provinciaal Archief West-Vlaanderen te vinden in verband met de Eerste Wereldoorlog? (pdf)')
(Johan Vannieuwenhuyse) – 14 juni 2011